Kunst, met een knipoog
U bent op deze pagina
home.

over Saskia.

cursussen.

reizen / excursies.

verwacht.

lezingen.

nieuwsbrief.

contact.

In memoriam
Adriaan P. Goddijn
Lees meer
Copyright © 2011   ontworpen door PerfectFit Webdesign
Cilinder-anamorfose
Daar vond hij ook de cilinder-anamorfose uit. In het spiegelende oppervlak van een spuitbus, waarvoor een pakje zware
Van Nelle shag lag, zag hij een gekromd en vervormd beeld van de sprekende belettering. Hij probeerde op een stuk papier
waar de spuitbus op stond dezelfde tekst zó te tekenen, dat hij ze in de cilinder onvervormd gespiegeld zag. Dat was zijn
eerste anamorfose.
Pas veel later ontdekte hij dat deze manier van tekenen al lang bestond en ook deze naam droeg. Hij was erdoor geboeid
en begon uit de hand allerlei figuren te tekenen die er, in de spiegel bekeken, normaal uitzagen. Dat gebeurde in 1977 en
het hield hem bezig tot het einde van zijn leven. Meestal tekende hij ze uit de hand door het beeld wat ontstond in de
cilinderspiegel te volgen.
Voor wat meer rechtlijnige meetkundige tekeningen gebruikte hij een schema ,dat al in de 17-de eeuw gevonden was: een
aantal concentrische cirkels en stralen die vanuit het middelpunt van de cirkel waarop de cilinder stond getrokken werden.
Zo ontstond een netwerk van gebogen rechthoeken die er in de spiegel uitzagen als een netwerk van perfecte vierkanten.
De wiskundige behandeling van de stralengang van anamorfotische tekening naar de spiegel is niet zo eenvoudig, maar het
resultaat verschilt slechts weinig van het netwerk dat Goddijn gebruikte.
Ook deed hij een nieuwe uitvinding, die hij patenteerde: de verticale anamorfose, die aan de muur hangend, in een schuin
staande cilinder bekeken moet worden.
De doorbraak kwam in 1992 toen hij in Duitsland (Dinkelsbühl) waar hij in het Museum 3 Dimension 65 anamorfosen
tentoonstelde. Zijn werk is nu in verschillende musea te zien. Dit jaar is in Frankfurt weer een expositie gepland.
In memoriam:
Adriaan P Goddijn 1925 - 2008
Door Hans de Rijk (bruno Ernst)

Adriaan Goddijn was een van de knapste en
veelzijdigste tekenaars van anamorfosen,
een kunstuiting die in de 17-de en 18-de
eeuw hogelijk gewaardeerd werd. Daarna
nam de belangstelling af. Nu zijn er nog
maar weinig kunstenaars die zich ermee
bezighouden: de techniek is moeilijk en
vereist veel ervaring. Een van de bekendste
moderne kunstenaars die anamorfosen
maakten was Salvador Dali. En onlangs
tekenden o.a Istvan Orosz (Hongarije) en
Kelly Hoole (USA) nog prachtige Escher-
portretten als anamorfose.
Minder bekend is dat Adriaan Goddijn een
volledig alfabet bedacht, dat maar uit
zeven lettervormen is samengesteld.
Hij gaf het de naam DANLAN. Op anamorfosen en Danlan komen we nog terug.

Geboren en getogen
Adriaan Goddijn werd in 1925 in Den Haag geboren. Hij volgde een driejarige HBS
gevolgd door een opleiding aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag.
Daarna ging hij als handboekbinder werken in het bedrijf van zijn vader en als
geroutineerd tekenaar vond hij gemakkelijk werk in de reclamebranche.
In 1963 ging hij voor zaken naar Denemarken. Het werd echter een lang verblijf:
hij trouwde er in 1964 en kwam pas in 1981 weer met zijn vrouw en dochter Saskia
in Nederland. In Kopenhagen kreeg hij een baan als leraar grafische technieken.
DANLAN
Met letterzetten was hij van jongs af aan in het bedrijf van zijn vader vertrouwd. In de jaren 70, toen hij in Denemarken
werkte ging hij zich in zijn vrije tijd weer bezighouden met boekbinden en moest daarbij ook gouden letters op boek-
banden drukken. Dat zetwerk met minimaal twee maal 26 verschillende letterstaafjes ging hem irriteren. Hij vroeg zich
af: waarom heeft men in ons westers schrift minimaal 26 verschillende lettervormen nodig om alle klanken weer te kunnen
geven? Kan dat niet eenvoudiger? Jarenlang spelend met allerlei lettervormen kwam hij tot een simpele oplossing: een vol-
komen nieuw lettertype, dat niet uit een bestaande lettervorm evolueerde maar dat slechts bestond uit 7 nieuwe vormen.
Eenzelfde vorm genereert door rotatie over telkens 90 graden 4 verschillende letters. 18 ervan zijn gemakkelijk te
herkennen omdat ze enige gelijkenis vertonen met de Romeinse kapitaal, zodat ze voor ons met weinig moeite zijn te
Lezen.

Zie voor een verdere toelichting dit artikeltje: DANLAN
Met Adriaan Goddijn verliezen wij een sympathieke vriend, die nog veel had kunnen doen en vooral had kunnen genieten
van de groeiende bekendheid van zijn werk zowel op het gebied van anamorfosen als van de mogelijkheden die zijn letter-
type bood voor calligrafisch gebruik. Van dit laatste zou eind 2008 een tentoonstelling gehouden worden in het Grafisch
Museum Groningen. Dit is nu verschoven naar 2009.

Bron: www.arsetmathesis.nl
in memoriam